اگر عاجز باشد او را جايز نيست كه پيشنمازى شخصى كند كه برآن قادر باشد ، و جايز است [ 1 ] كه پيشنمازى مثل خود كند . ششم : مرد باشد هر گاه پيشنمازى مردان كند ، چه زن را پيشنمازى مردان كردن جايز نيست ، امّا پيشنمازى زنان كردن جايز است مرد را ، و زن را و خنثى را جايز است كه پيشنمازى زنان كند ، امّا پيشنمازى مردان و مثل خود جايز نيست . هفتم : مأموم تقدّم برپيشنماز نكند يعنى جاى ايستادن او نزديكتر به‌قبله نباشد ، امّا در پهلوى پيشنماز ايستادن او جايز است [ 2 ] و بعضى از مجتهدين [ 3 ] آن را نيز جايز نمىدانند [ 4 ] « 1 » . و اگر سجده‌گاه مأموم به‌واسطهء درازى قد اوبه‌قبله نزديكتر باشد بعضى از مجتهدين نماز مأموم‌را جايز مىدانند [ 5 ] « 2 » و همچنين هرگاه مأمومين بردور كعبه نماز گزارند جايز نيست كه احدى از ايشان به كعبه نزديكتر باشد از پيشنماز ، و اگر در اندرون

--> تحمّل نمىكند از مأموم . ( خراسانى ) * اعتبار اين شرط در ما عداى قرائت از آنچه امام متحمّل از مأموم نيست معلوم نيست ، هر چند احوط اطلاق است . ( يزدى ) [ 1 ] محلّ تأمّل است . ( خراسانى ) * احوط ترك است ، بلكه عدم جواز خالى از قوّت نيست . ( مازندرانى ) * مشكل است . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 2 ] مشكل است ، احتياط ترك نشود به مؤخّر شدن مأموم از امام عرفاً . ( مازندرانى ) [ 3 ] قول بعض مجتهدين احوط است . ( تويسركانى ) * و قول اين بعض اقوى است . ( خراسانى ) [ 4 ] و احوط نيز جايز نبودن است . ( صدر ، كوهكمره‌اى ) [ 5 ] قول اوّل احوط است . ( تويسركانى ) * بلكه جايز نيست بنابر اقوى . ( خراسانى ) * بلى اقوى جواز است . ( دهكردى ) * احوط جايز نبودن است . ( صدر ) ( 1 ) ابن ادريس ، سرائر 1 : 277 . ( 2 ) علّامه حلّى ، نهاية الإحكام 2 : 117 .